Stare Jabłonki - historia

Stare Jabłonki mają niespodziewanie długą historię, sięgającą XV-XVI wieku, a nazwa miejscowości pochodzi z języka polskiego. Postaramy się w tym i kilku kolejnych postach napisać o niej więcej, abyśmy razem mogli świadomie spędzać tu czas.

Zupełnie inaczej bowiem spędza się czas w miejscu, o którym dużo wiemy, a zupełnie inaczej w takim, które jest dla nas anonimowe. To różnica jak między domem, a przypadkowym miejscem, przez które przejeżdżamy. Znajomość historii nadaje miejscom sens i znaczenie. Inaczej patrzymy na ulice, domy i nazwy, nawet drzewa nabierają innych kształtów. Tak jest z jabłonkami w Starych Jabłonkach i samą nazwą miejscowości.

Krzysztof Kowalczyk w "Nowościach Ostródzkich" pisał, że "Stare Jabłonki zostały założone przez osadników pochodzących z Polski, około 500 lat temu, choć tereny te należały wtedy do Krzyżaków. Świadczy o tym polska nazwa „Jabłonki” – bo tak na początku nazywała się ta leśna osada. Nie wiadomo kiedy powstała obok Jabłonek osada nazwana Nowe Jabłonki, ale było to co najmniej 150 lat temu, bo jest ona już zaznaczona na mapach z tego okresu. Dla odróżnienia starszą część zaczęto nazywać Starymi Jabłonkami. Z czasem administracja niemiecka zmieniła nazwę na Alt Jablonken, ale wciąż nazwa ta brzmiała zbyt polsko więc w czasach faszyzmu niemieckiego 16 lipca 1938 roku zmieniono nazwę na Alt Finken – od nazwiska rodu Finkensztajn (Finkenstein), do których należały jako jedna z wielu wiosek.

Stare Jabłonki stare zdjęcie


Po II Wojnie Światowej osada Nowe Jabłonki odeszła w zapomnienie, a Stare wróciły do polskiej nazwy. Ostatni dom w Nowych Jabłonkach zamieszkany był jeszcze do początku lat 70-tych. Miejscowi nazywali to miejsce Kuba, a gdy dom mieszkalny został rozebrany, ostatnim budynkiem była ogromna stodoła, gdzie leśnicy trzymali siano, słomę i kukurydzę jako karmę dla zwierząt. Wkradaliśmy się tam po szkole przez częściowo odbite deski, żeby skakać na siano z belek na piętrze. Dziś tylko resztki fundamentów świadczą o ilości zabudowań w Nowych Jabłonkach, a granice dawnych pól można odszukać po stojących w lesie wkopanych pionowo kamiennych słupach. Stare Jabłonki nie wróciły już do pierwotnej nazwy, pozostały jako Stare."

Stare Jablonki stacja kolejowa