Gdzie jest granica Warmii i Mazur?

Warmia i Mazury to dwie części Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Granica tych dwóch krain przebiega w sposób umowny, a w potocznym rozumieniu wszystko, co znajduje się w północno-wschodniej Polsce i ma jeziora, to Mazury. Najłatwiej wyznaczyć mniej więcej ścisłe granice Warmii, która historycznie jest ograniczona:

  • od północnego zachodu Żuławami (konkretniej: Zalewem Wiślanym),
  • od zachodu Prusami Górnymi (granicą jest rzeka Pasłęka),
  • od południa i od wschodu Mazurami,
  • od północy Prusami Dolnymi. 

Główne miasta Warmii to Braniewo, Frombork, Orneta, Pieniężno, Lidzbark Warmiński, Biskupiec, Dobre Miasto, Reszel, Olsztyn, Barczewo.

autor: Piotr Sziatków

Nieco trudniej jest zidentyfikować historyczne różnice kulturowe pomiędzy Warmią i Mazurami. Ze względu na bardziej polski charakter Warmii (w granicach Rzeczpospolitej w latach 1466–1772) i wyznanie katolickie mieszkańców, w oczy rzucają się przydrożne kapliczki i kościoły. Różne są też założenia architektoniczne starszych miasteczek i wsi.

Ciekawy jest na ten temat wpis na Wikipedii:

Wsie warmińskie w większości lokowane były w średniowieczu, stąd też często mają charakter owalnic (wsie Stawiguda, Glebisko) i wielodrożnic (wsie Wrzesina, Purda). Ponadto w południowej części regionu licznie występują wsie ulicówki.

Chałupy z południa Warmii są szerokofrontowe z dwuspadowymi dachami, zazwyczaj trójdzielne z centralną sienią, lecz zdarzają się również domy dwudzielne z sienią z boku. Są proste w swojej budowie z rzadka występującymi gankami czy podcieniami szczytowymi lub narożnymi.
— Wikipedia